Υπάρχουν κάποιες συναντήσεις που,
όσο κι αν τελειώνουν, δεν τελειώνουν πραγματικά.
Μένουν στους ήχους που ακούστηκαν,
στα βλέμματα των παιδιών, στις μικρές εκπλήξεις, στις κουβέντες που ειπώθηκαν,
σε όσα δημιουργήθηκαν και, κυρίως, στην αίσθηση πως για λίγο ανοίξαμε ένα
παράθυρο και κοιτάξαμε όλοι μαζί λίγο μακρύτερα.
Μια τέτοια συνάντηση είχαμε σήμερα
στο 17ο ΔΣ Ρόδου.
Πέντε μουσικοί της Κρατικής Ορχήστρας
Αθηνών, πέντε πνευστά, πέντε διαφορετικές φωνές ενός ενιαίου μουσικού σώματος,
βρέθηκαν κοντά μας και μας χάρισαν μια πραγματικά ξεχωριστή μουσική και
εκπαιδευτική εμπειρία.
Δεν ήταν μόνο οι συνθέσεις που
ακούσαμε —μεταξύ άλλων, έργα των Χένρι Μαντσίνι, Μάνου Χατζιδάκι, Τσαϊκόφσκι
και Μότσαρτ. Κάθε μουσικός μάς σύστησε το δικό του όργανο. Μίλησε για το όνομά
του, για την ιστορία του, για την ιδιαίτερη κατασκευή του, αλλά και για όσα
απαιτεί από εκείνον που το φυσά, προκειμένου να γεννηθεί ο ιδιαίτερος ήχος του.
Έτσι, πίσω από τη μουσική που
ακούμε, τα παιδιά μπόρεσαν να δουν και κάτι από τη διαδικασία που την κάνει να
υπάρχει: το όργανο, το σώμα, την ανάσα, την τεχνική, την μηχανική, τη μελέτη,
την επιμονή.
Κι όλα αυτά όχι μέσα από μια τυπική
παρουσίαση, αλλά μέσα από ένα παιχνίδι διαρκούς επικοινωνίας με τα παιδιά.
Υπήρξαν παιδαγωγικά παιχνίδια στα
οποία οι μαθητές κλήθηκαν να γίνουν για λίγο οι ίδιοι μαέστροι των πέντε
μουσικών, να διευθύνουν την «ορχήστρα», να δοκιμάσουν στην πράξη τι σημαίνει να
δίνεις ένα σήμα, να ακούς τους άλλους και ταυτόχρονα να τους οδηγείς.
Οι μουσικοί παρουσίασαν την τέχνη
τους και το επάγγελμά τους με τρόπο παιχνιδιάρικο, χωρίς όμως να το κάνουν
ρηχό. Το αντίθετο. Το παιχνίδι δεν χρησιμοποιήθηκε για να απλουστεύσει τη
μουσική, αλλά για να ανοίξει έναν δρόμο προς αυτήν.
Και ίσως εκεί ακριβώς να βρίσκεται η
παιδαγωγική αξία μιας τέτοιας συνάντησης.
Στο ότι τα παιδιά δεν
αντιμετωπίστηκαν σαν ένα κοινό που απλώς πρέπει να ακούσει, αλλά σαν
συνομιλητές.
Οι ερωτήσεις τους ήταν πολλές και
προέρχονταν από όλες τις τάξεις του σχολείου. Και οι απαντήσεις των μουσικών
ήταν απλές, άμεσες και, κυρίως, ειλικρινείς.
Ερώτηση: «Είναι εύκολο να μάθει
κανείς ένα μουσικό όργανο;»
Απάντηση: «Όχι.
Όπως δεν είναι εύκολο να μάθεις ένα
άθλημα.
Στην αρχή το δύσκολο είναι δύσκολο.
Ύστερα, όμως, λίγο λίγο, με την αγάπη, την εξάσκηση και τη μελέτη, αυτό που
κάποτε φαινόταν δύσκολο αρχίζει να γίνεται ευκολότερο. Και η ίδια η εξέλιξή σου
σε κάνει να αισθάνεσαι πως τελικά δεν ήταν τόσο δύσκολο όσο νόμιζες.»
Μια απλή απάντηση σε μια παιδική
ερώτηση. Και ταυτόχρονα ένα μικρό μάθημα για πολύ περισσότερα από τη μουσική.
Για την προσπάθεια.
Για την επιμονή.
Για την αγάπη γι’ αυτό που κάνεις.
Για εκείνη τη στιγμή που κάτι που
στην αρχή μοιάζει αδύνατο αρχίζει, με τον καιρό, να γίνεται δυνατό.
Κι ίσως αυτή να είναι τελικά μια από
τις πιο ουσιαστικές λειτουργίες της μουσικής στην εκπαίδευση: να μας μαθαίνει
να ακούμε.
Όχι μόνο τη μουσική.
Να ακούμε τον άλλον.
Να ακούμε τον εαυτό μας.
Να ακούμε όσα δεν λέγονται εύκολα με
λόγια.
Η σημερινή επίσκεψη είχε, ωστόσο,
και μια ακόμη ιδιαίτερη σημασία για εμάς. Γιατί δεν ήταν η πρώτη φορά που η ΚΟΑ
συναντούσε τους μαθητές του σχολείου μας.
Είχαν προηγηθεί οι επισκέψεις
τμημάτων της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών το 2022 και το 2023. Εκείνες οι
συναντήσεις είχαν αφήσει πίσω τους όχι μόνο αναμνήσεις αλλά και δημιουργία.
Τα Ουρανοποιηματάκια είχαν
τότε ακούσει τη μουσική, είχαν αφήσει τη φαντασία τους να ταξιδέψει και, με
αφετηρία τις συνθέσεις που παρουσιάστηκαν, είχαν γράψει τα δικά τους
λογοτεχνικά κείμενα.
Κάπως έτσι γεννήθηκαν δύο μικρά
ηλεκτρονικά βιβλία: «Η μουσική μαγεία» και «Ο Μότσαρτ και οι άλλοι
μουσικοί πάνε στο σχολείο».
Βιβλία φτιαγμένα από παιδιά,
μουσική, φωτογραφίες, λέξεις και μνήμες δυνατές.
Σήμερα, τα δύο αυτά e-books έγιναν
για λίγο… βιβλία με χαρτί.
Τα τυπώσαμε και τα προσφέραμε ως
μικρό αντίδωρο στους πέντε μουσικούς της ΚΟΑ. Έναν τρόπο να τους επιστρέψουμε
κάτι από όσα μας έχουν χαρίσει. Γιατί η δημιουργία, όταν γεννιέται μέσα από μια
συνάντηση, έχει ανάγκη κάποτε να κάνει και τον αντίστροφο δρόμο: να επιστρέψει
στην πηγή της.
Και η σημερινή συνάντηση δεν
τελείωσε εκεί.
Όταν μιλήσαμε στους μουσικούς για τη
δουλειά των Μικροφωνίξ και για τα τραγούδια που δημιουργούμε, μας
προέτρεψαν να τραγουδήσουμε.
Και τραγουδήσαμε.
«Το τραγούδι
του κοριτσιού», σε ποίηση
Οδυσσέα Ελύτη, και «Το φεγγαράκι γλειφιτζούρι», σε ποίηση Θ. Χορτιάτη,
και τα δύο με δική μας μουσική.
Ήταν μια όμορφη στιγμή. Ίσως επειδή,
εκείνη την ώρα, η σχέση ανάμεσα στη μουσική και την εκπαίδευση, ανάμεσα σε
εκείνους που έρχονται να μας προσφέρουν και σε εκείνους που προσπαθούν να
δημιουργήσουν, έπαψε να είναι απλώς μια καλή ιδέα.
Έγινε πράξη.
Έγινε ήχος.
Έγινε τραγούδι.
Θέλουμε να ευχαριστήσουμε θερμά τα
πέντε μέλη της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών για τη σημερινή τους παρουσία, για τη
μουσική που έφεραν στο σχολείο μας, για τη γενναιοδωρία τους και για την όμορφη
διάθεση με την οποία μοιράστηκαν τη γνώση και την τέχνη τους με τα παιδιά.
Η σημερινή δράση, άλλωστε, δεν
αφορούσε μία μόνο τάξη. Συμμετείχαν μαθητές και εκπαιδευτικοί από όλες τις
τάξεις του σχολείου, από την Α΄ έως και τη ΣΤ΄ Δημοτικού. Πολλές από τις
φωτογραφίες που θα συνοδεύσουν αυτή την ανάρτηση είναι τραβηγμένες από τους
ίδιους τους συναδέλφους, που συνέβαλαν έτσι στην καταγραφή μιας ημέρας που
ανήκει σε ολόκληρη τη σχολική μας κοινότητα.
Στην τελική φωτογραφία, μαζί με τους
πέντε μουσικούς της ΚΟΑ, βρίσκονται μέλη των Μικροφωνίξ, καθώς και η
διευθύντρια του σχολείου μας, κυρία Μπέτη, και η καθηγήτρια Αγγλικών, κυρία
Βαλλάντα.
Και κάπως έτσι, μια ακόμη μουσική
επίσκεψη έγινε μια ακόμη μικρή ιστορία του σχολείου μας — και των καλλιτεχνικών
του ομίλων: των Ουρανοποιημάτων.
Μια ιστορία που ξεκίνησε πριν από
μερικά χρόνια, πέρασε μέσα από δύο ηλεκτρονικά βιβλία, ξαναβρήκε σήμερα τους
ανθρώπους που την ενέπνευσαν και έκλεισε —ή μάλλον άνοιξε ξανά— με δύο
τραγούδια.
Γιατί έτσι ταξιδεύει η μουσική.
Από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Από σχολείο σε σχολείο.
Από γενιά σε γενιά.
Και κάπου ανάμεσα σε έναν Μότσαρτ,
έναν Χατζιδάκι, έναν Μαντσίνι, ένα παιδί που ακούει και ένα παιδί που τραγουδά,
συνεχίζει να κάνει αυτό που ξέρει καλύτερα:
να μας ενώνει.
Συνεχίζουμε —
συμπλέουμε.
Φωτογραφικό υλικό ανάρτησης:
εκπαιδευτικοί 17ου ΔΣ Ρόδου
